Ocenianie – polega na wydawaniu sądu wartościującego w stosunku do wzorca. Wyróżniamy oceny:
1. Bieżące - ma miejsce po wykonaniu przez pracownika jakiegoś zadania lub zajścia pewnego zdarzenia. Ocena jest natychmiastowa, reaguje na zaistniałe sytuacje zwłaszcza na nieprawidłowości, jest duża wiarygodność tej oceny. Ocena ma charakter niesformalizowany, może uwzględniać w różnych sytuacjach i przypadkach nie te same kryteria. Jest podejmowana na gorąco, może być emocjonalna. Ocena ta jest fragmentaryczna i negatywny przypadek nie powinien przesądzać o tym, że pracownik nie jest dobry. W ocenie tej pracownik szybko otrzymuje informacje zwrotną co zrobił dobrze a co źle.
2. Okresowe
a) Krótkookresowe – służy do ustalania i przyznawania zmiennych składników wynagrodzeń (premie i nagrody). Ocena ta w zależności od konstrukcji systemów premiowania, może mieć charakter sformalizowany, częściowo sformalizowany lub niesformalizowany. W zależności od stopnia sformalizowania, kryteria oceny mogą być wyraźnie określone bądź płynne. Jeśli stosowany jest sformalizowany system premiowania to oceny krótkookresowe powinny być brane pod uwagę w systemie ocen średniookresowych.
b) Średniookresowe – najbardziej reprezentatywne.
Podejście do oceniania.
a) Oceniać można pracownika za to co zrobił w przeszłości. Ocena po fakcie – ex-post
b) Ex – ante. Ocena przed wykonaniem. Dotyczy rozwoju potencjału zawodowego pracownika. Co ten pracownik rokuje na przyszłość. Możemy pracowników podzielić na 4 części.
c) Długookresowe –
Pracownicy mało przydatni – to tacy, którzy wykazują niskie efekty, mało wydajni są, niechętni do podnoszenia kwalifikacji lub mają małe możliwości rozwoju zawodowego.
Pracownicy solidni – wykazują wysokie efekty lecz możliwości rozwoju zawodowego są ograniczone z powodu wieku, stanu zdrowia, bądź osiągnięcia wszystkich szczebli awansu.
Pracownicy problematyczni – są to pracownicy młodzi, szukający swojego miejsca, nie zatrudnieni na właściwym stanowisku, lecz chętni, pomysłowi, kreatywni. Należałoby tych pracowników właściwie ukierunkować aby spożytkować ich potencjał zawodowy.
Gwiazdy – uzyskują wysokie efekty, i mają duże możliwości rozwoju zawodowego. Są to osoby w wieku: 30-50 lat. Zdolni, kreatywni. Ci którzy mają już jakiś staż pracy, chętni do rozwoju.
